Ελλήνων Δρώμενα: «Συρτός – Χανιώτης»

Η ιστορία ενός σπουδαίου χορού: Του «Χανιώτικου συρτού»! Ο φακός της εκπομπής μας ταξιδεύει στη Δυτική Κρήτη, στα Χανιά, στην Κίσσαμο και στο Σέλινο, και μας αποκαλύπτει τους τόπους που γεννήθηκε και διαμορφώθηκε ο χορός «συρτός», πασίγνωστος πλέον ως «συρτός Χανιώτης».
Η έρευνα της εκπομπής θέτει ουσιώδη ερωτήματα για την προέλευση του Χανιώτικου συρτού. Πως δομήθηκαν, διαμορφώθηκαν και εξελίχθηκαν τα μουσικά του μοτίβα; ποια είναι η προέλευση της χορογραφίας του;
Η κάμερα της εκπομπής κατέγραψε αφηγήσεις από μουσικούς κάτοικους των Χανίων και της ευρύτερης περιοχής, καθώς και χορογραφικές εκτελέσεις από χορευτές-γλεντιστές της Δυτικής Κρήτης, ώστε να προσεγγίσει πληρέστερα την προφορική μεταβίβαση της γνώσης του παρελθόντος, βοηθώντας με την σειρά της να διασωθούν πολλές χρήσιμες πληροφορίες.
Ο Συρτός Χανιώτης είναι πλέον ένας χορός που με τις πλούσιες συνοδευτικές μελωδίες του, δημιουργήματα σπουδαίων μουσικών του αιώνα μας, συμπυκνώνει την μουσικοχορευτική υπόσταση όλης της Κρήτης, αφού είναι ένας «κυρίαρχος» χορός για όλο το νησί.
Ποιος είναι ο χαρακτήρας και ποιοί οι συμβολισμοί που καθρεφτίζει ο συρτός; Τι απεικονίζει η κίνηση και ο ρυθμός του;

Μία από τις εκδοχές για την προέλευση του Χανιώτικου συρτού λέει πως στα μέσα του 18ου αιώνα, σε ένα γάμο στα Πατεριανά Λουσακιών Κισσάμου, με κουμπάρους Γραμπουσιανούς καπεταναίους, ο περίφημος βιολάτορας Στέφανος Τριανταφυλλάκης ή Κιώρος, προσκεκλημένος στο γλέντι, μετά από παραγγελία των οπλαρχηγών για χορό και υπό τη συναισθηματική φόρτιση που δημιουργούσαν κάποιοι τοπικοί επαναστατικοί μουσικοί σχεδιασμοί εναντίον των Τούρκων -και θέλοντας να τιμήσουν τους Κρητικούς που επέστρεψαν από την Πόλη-, φαίνεται πως έπαιξε και χόρεψαν έναν παλιό κρητικό χορό, με προέλευση ίσως από την άλωση της πόλης, πιθανώς μετασχηματίζοντας τα βήματά του.
Έτσι λέγεται ότι διαμορφώθηκε ο «χανιώτικος συρτός», ο «βασιλιάς» των κρητικών χορών. Ένας χορός μοναδικός, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, λόγω του ξεχωριστού χορευτικού τρόπου απόδοσής του στην επαρχία Κισσάμου, όπου στον κύκλο του χορού χορεύουν πάντα οι εκάστοτε δύο πρώτοι και του πολύ μεγάλου αριθμού συνοδευτικών μελωδιών -μουσικών σκοπών-, δημιουργήματα σπουδαίων μουσικών στο πέρασμα του χρόνου.

Ο φακός της εκπομπής κατέγραψε με διεισδυτικό τρόπο όλη την αφηγηματική «παράσταση» του χορού, ώστε να αναδειχθούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, τα οποία περικλείονται συμπυκνωμένα και οργανωμένα με εξαιρετικό τρόπο στην «συμπεριφορά» των χορευτών που συμμετέχουν στη χορευτική έκφραση.
Η εκπομπή εμβάθυνε την έρευνά της σε μια σειρά από ερωτήματα και τα έθεσε σε ανθρώπους ειδικευμένους στην μουσική και χορευτική διδασκαλία και δράση, αλλά και σε απλούς χωρικούς κάτοικους της Δυτικής επαρχίας της Κρήτης, οι οποίοι μας μεταφέρουν την δική τους εκδοχή για τα «μυθολογικά» στοιχεία του συρτού.

Social media:
Facebook: Ελλήνων Δρώμενα / ellinon dromena
Twitter: ellinon_dromena
You tube channel: Ελλήνων Δρώμενα
Instagram: ellinon_dromena

Σκηνοθεσία: Αντώνης Τσάβαλος
Έρευνα-σενάριο: Αντώνης Τσάβαλος
Φωτογραφία: Γιώργος Χρυσαφάκης
Μοντάζ: Διονύσης Τσιρώνης, Γιώργος Χρυσαφάκης
Οργάνωση παραγωγής: Μαρία Τσαντέ
Παραγωγή: filmellon

 

Δείτε ολόκληρο το επεισόδιο εδώ:
ΕΡΤ WEB TV : ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ «ΣΥΡΤΟΣ – ΧΑΝΙΩΤΗΣ»

 

Ελλήνων Δρώμενα Συρτός Χανιώτης

Ελλήνων Δρώμενα Συρτός Χανιώτης