«Ο ΔΙΑΣ ΗΤΑΝΕ ΒΟΣΚΟΣ…» 3.4.2011

ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ
τίτλος επεισοδίου:
«Ο Δίας ήτανε Βοσκός»

Ημερομηνία και ώρα προβολής: Κυριακή 3 Απριλίου, 12.00 στην ΕΤ3

Η εκπομπή ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ συνεχίζοντας το ταξίδι της στις αυθεντικές πολιτισμικές εκφράσεις ανθρώπων και τόπων, αυτή τη φορά ανεβαίνει στο χιλιοτραγουδισμένο βουνό του Ψηλορείτη. Για να συναντήσει τους βοσκούς, τραγουδιστές και υμνητές αυτού του «ιερού» βουνού, που σύμφωνα με τη μυθολογία ανέθρεψε το Θεό Δία.
Οι συντελεστές της εκπομπής ανέβηκαν στα όρη όπου διαβιούν οι βοσκοί, στο οροπέδιο της «Νίδας» και στο «Ιδαίον Άντρο», για να καταγράψουν την βαθιά σχέση που συνδέει τους βοσκούς με τον βουνό. Εκεί που σύμφωνα με το μύθο, η αίγα Αμάλθεια ετάιζε με φρέσκο γάλα τον θεό Δία.
Οι βοσκοί του Ψηλορείτη μάλιστα πιστεύουν πως ο μυθολογικός θεός ήταν κι αυτός στην παιδική του ηλικία βοσκός!
Η ουσιώδης σχέση μεταξύ των βοσκών και του βουνού, αναπτύχθηκε όπως λένε οι Ανωγειανοί, από τα αρχαία χρόνια ακόμη, αφού στα όρη των Ανωγείων χορεύουν σήμερα τον «Ανωγειανό πηδηχτό», σαν συνέχεια του αρχαίου «πυρρίχιου» που  χορεύονταν δίπλα στο Ιδαίον Άντρο. Οι βοσκοί του Ψηλορείτη μιλούν ακόμη και σήμερα για τον «Τυμπανάτορα», ένα σημείο του βουνού οπού οι Κουρήτες έκρουαν ρυθμικά τις ασπίδες τους για να μην ακούσει ο Κρόνος το κλάμα του μικρού Δία και τον απαγάγει.
Η σχέση μεταξύ των βοσκών του Ψηλορείτη και του Δία περιπλέκεται και είναι εμφανής σε πολλές εκφράσεις τους. Στην καθημερινότητά τους στο βουνό, στα τραγούδια τους, τις γνωστές μαντινάδες και στα γλέντια τους, αφού εκεί υμνούν με βαθιά ποιητικό τρόπο τον Δία.
Ο Ανωγειανός λυράρης Ψαραντώνης, λέει μάλιστα πως «Ο Δίας ήτανε βοσκός σε Ανωγειανό αόρη, / ήτανε και το σπίτι του μέσα στο Περαχώρι». Στην εκπομπή εμφανίζονται και τραγουδούν για τους βοσκούς, εκτός από τον σπουδαίο λυράρη και υμνητή του Ιδαίου Άντρου Ψαραντώνη, η παρέα του Αντ. Κοντόκαλου, και η παρέα του Υάκινθου.
Για τους βοσκούς του Ψηλορείτη το βουνό έχει μία μυθική διάσταση, αφού σε αυτό ανατράφηκαν κι εκείνοι, και ζουν με μια αρχαία και νέα μαζί οικολογική συνείδηση, με τις ανάσες των ζώων τους, με τους αετούς και το παγωμένο χιόνι της κορφής του.
Η εκπομπή παρουσιάζει επιτόπιες καταγραφές από τις ορεινές κατοικίες των βοσκών, με αφηγήσεις για τον μεγάλο σεβασμό που τρέφουν τόσο για το μυθολογικό για εκείνους βουνό, όσο και για την αγάπη τους για τα ζώα, θέματα τα οποία διαπερνούν στην τραγουδιστική τους έκφραση και στο αληθινό Ανωγειανό γλέντι τους που είναι γεμάτο από αυθεντική λαϊκή ποίηση.

Σκηνοθεσία – έρευνα: Αντώνης Τσάβαλος

Οργάνωση παραγωγής: Μαρία Τσαντέ
Φωτογραφία: Νίκος Κακωνάς, Πέτρος Δρέσκος
Μοντάζ: Δημήτρης Νικολόπουλος, Μελέτης Πόγκας
Ηχοληψία: Γιώργος Γιδάκος
Παραγωγή: filmellon