«Μεταξένιες Μνήμες» (μέρος β’) 4.7.2010

ημερομηνία και ώρα προβολής: Κυριακή 4 Ιουλίου, 12.30
Στην ιστορική πόλη του Σουφλίου ταξιδεύει και αυτή την Κυριακή η εκπομπή ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ, για να μας παρουσιάσει την ιστορία που σημάδεψε, και ονόμασε την μεθοριακή αυτή πόλη, ως την «πόλη του μεταξιού».
Στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος της εκπομπής στη «μεταξένια πόλη», ο φακός εστιάζει στην περίοδο της βιομηχανικής ανάπτυξης και επεξεργασίας του μεταξιού. Τότε που στη μικρή αυτή πόλη, βούιζαν οι μηχανές των εργοστασίων επεξεργασίας της μετάξης και ηχούσαν στη διαπασών τα τραγούδια των γυναικών που εργάζονταν σε αυτά, χαρούμενες για τις μεγάλες και χωρίς προηγούμενο οικονομικές απολαβές τους.
Τότε που οι Σουφλιώτες ήταν γεμάτοι από υπερηφάνεια για την πόλη τους και για τις μεταξένιες δημιουργίες τους και η φήμη τους είχε εξαπλωθεί σε Ανατολή και δύση.
Οι Σουφλιώτες, για περισσότερο από ένα αιώνα μοχθούσαν για να παρέχουν τροφή στους κατάλευκους μεταξοσκώληκες, με στόχο να κάνουν τη ζωή τους «μεταξένια».
«Νὰ εἰπῶ γιὰ τὰ μαλλάκια της / ποὖναι σὰν τὸ μετάξι, / ἀγγέλοι τὰ φυτεύανε, / τὰ βάναν μὲ τὴν τάξη…»
Έχοντας μια ευθύνη από τη μεγάλη, μακρινή διαδρομή και το βάρος της ιστορίας του μεταξιού, οι Σουφλιώτες είχαν ταυτίσει τη ζωή τους με την παραγωγή του ονομαστού «κουκουλιού» που δημιουργεί το μετάξι και με τον αγώνα για μία άνθηση οικονομική, συνδυασμένη με ένα αγαθό υψηλού αισθητικού επιπέδου όπως το μετάξι.
Για έναν αιώνα οι Σουφλιώτες αγωνίζονται κοπιάζοντας, ακόμα και αγανακτώντας, να εκτρέφουν κελάρια με μεταξοσκώληκες μέσα στα σπίτια τους και να παράγουν χιλιάδες τόνους κουκούλια κάθε χρόνο.
Δημιούργησαν εργαστήρια και εργοστάσια επεξεργασίας της μεταξωτής κλωστής, εμπορεύονταν όλα τα αγαθά των κόπων τους και οι Σουφλιώτισσες υφάντρες και κεντήτρες έφτιαξαν αληθινά μεταξένια έργα τέχνης.
Η Σουφλιώτικη δεξιοτεχνία, μαεστρία και φαντασία δημιούργησε τα ονομαστά Σουφλιώτικα κεντήματα και υφάσματα που έγιναν γνωστά και εμπορεύονταν σε ανατολή κα δύση.
Η εκτροφή του μεταξοσκώληκα και όλη η διαδικασία παραγωγής είχε αποκτήσει διαστάσεις μανίας για την περιοχή του Σουφλίου και τα οφέλη για την πόλη και τους κατοίκους της ήταν πολλά και μεγάλα.
Όπως όλα τα όμορφα πράγματα έχουν ένα τέλος, έτσι και στο Σουφλί, ήρθε η ώρα που η παγκόσμια βιομηχανοποιημένη εξέλιξη στα υφάσματα και στα κεντητά, οδήγησε τους ανθρώπους στη χρήση άλλων υλικών (στο βαμβάκι και στο νάιλον) και το  Σουφλί περιήλθε σε μια βαθειά κρίση.
Σήμερα η πόλη είναι σημείο αναφοράς για το μετάξι και έχει να επιδείξει την τρανή ιστορική της υπόσταση σαν ένα αγαθό «πολύ ακριβό» και σπάνιο στην όποια αναζήτηση όλων μας για το αυθεντικό και το ανόθευτο υλικό ή καλλιτεχνικό έργο. Όπως η μεταξένια κλωστή που παραμένει αναλλοίωτη επί αιώνες.
Οι άνθρωποι του Σουφλίου είναι γεμάτοι από μνήμες για το μεταξοσκώληκα και το μετάξι. Είναι γεμάτοι από μνήμες μεταξένιες αιώνων, όσο και η σπουδαία και μυθική ιστορία του μεταξοσκώληκα «που ήρθε κρυφά  από την Κίνα μέσα στο μπαστούνι του καλόγερου…»
Σκηνοθεσία: Αντώνης Τσάβαλος
Παραγωγή: filmellon
Έρευνα-σενάριο: Αντώνης Τσάβαλος
Φωτογραφία: Νίκος Κακωνάς
Μοντάζ: Δημήτρης Νικολόπουλος, Μελέτης Πόγκας
Οργάνωση παραγωγής: Μαρία Τσαντέ